We hebben een lijst nieuwe artikelen in onze eigen app. Maak daar een
CSV van die we zo in de boekhouding kunnen importeren.
Een importbestand voor Exact Online maken lijkt het makkelijkste stuk van een koppeling. Het is in de praktijk het stuk waar je het vaakst opnieuw begint, omdat er geen foutmelding is die zegt wat er mis is. Je import gaat door, en achteraf staan er bedragen in die honderd keer te hoog zijn of namen met vreemde tekens.
Wij maken deze bestanden in een app voor een drankengroothandel met slijterij: een lijst nieuwe artikelen en een lijst leveranciersartikelen, als CSV voor de gebruiker. Er gaat niets rechtstreeks naar de boekhouding; iemand kijkt het na en importeert het zelf. De klant blijft anoniem en er staan hier geen bedragen, prijzen of marges.
Dit zijn de regels die we voor die exports hebben vastgelegd.
De drie dingen die het echt breken
Een puntkomma als scheidingsteken. Niet een komma. Een Nederlandse installatie van Excel en de import van Exact gaan allebei uit van de puntkomma. Gebruik je een komma, dan komt elke regel in één kolom terecht.
Een decimale komma in bedragen. Dus 12,50 en niet 12.50. En geen scheidingsteken voor duizendtallen: 1234,56, niet 1.234,56. Een punt in een bedrag wordt stil als duizendtalscheiding gelezen, en dan is je bedrag duizend keer te groot.
Een BOM aan het begin van het bestand. Dat is de onzichtbare markering die zegt: dit is UTF-8. Zonder die markering leest Excel het bestand als een oude tekenset, en gaan de letters met een accent of trema stuk. Een naam met een ë wordt dan iets onleesbaars, en dat merk je pas als de klant het ziet.
Daar komen nog twee dingen bij die minder vaak genoemd worden:
CRLF als regeleinde. Een regeleinde van Windows, niet dat van Linux of macOS. Dit is de minst kritieke van de vijf, maar het kost niets.
Zo weinig aanhalingstekens als mogelijk. Zet alleen een veld tussen aanhalingstekens als er een puntkomma, een aanhalingsteken of een regeleinde in zit, en verdubbel in dat geval het aanhalingsteken binnen het veld. Dat is hoe de meeste programma's het schrijven en hoe elke importer het verwacht.
De val die niemand noemt: velden die met een = beginnen
Hier gaat het van opmaak naar veiligheid. Een CSV-veld dat begint met =, +, -, @, een tab of een harde return, wordt door Excel als formule gelezen. Dat heet CSV-injectie, en het is geen theoretisch probleem: artikelomschrijvingen uit een leveranciersbestand beginnen vaker met een streepje dan je denkt.
Onze oplossing is één regel: begint een tekstveld met een van die tekens, dan zetten we er een apostrof voor. Excel laat de tekst dan zien zoals bedoeld en voert niets uit.
Bedragen: twee decimalen, soms vier
Een bedrag met twee decimalen is de regel, want dat is wat je boekhouding bewaart. Maar een inkoopprijs per stuk is soms een doosprijs gedeeld door zes, en dan verdwijnt er op twee decimalen een cent.
Wat wij doen: twee decimalen als het bedrag daar precies op past, anders vier. Dan klopt het totaal nog, en je ziet in het bestand aan het aantal decimalen dat er omgerekend is.
Let ook op de manier van afronden. Wij ronden deze tekstvelden af zoals de meeste rekentalen dat standaard doen, met de helft naar het even cijfer. Dat betekent dat 0,005 naar 0,00 gaat en niet naar 0,01. Dat is geen fout, maar het verklaart waarom een totaal in je export een cent kan verschillen van een totaal dat je elders anders hebt afgerond. Kies één manier en gebruik die overal.
Niet elk pakket wil hetzelfde
Dit is het punt waar mensen een eigen export hergebruiken en in de problemen komen. Wij maken ook een kasstaat voor een ander boekhoudpakket, en die wil juist geen BOM en geen UTF-8, maar de oude Windows-tekenset, met wel dezelfde puntkomma, decimale komma en CRLF.
Eén pakket, één export. Schrijf per bestemming op welke vijf dingen gelden, zet dat in een opmerking bij de code, en controleer het bij de eerste import met één regel in plaats van met tweeduizend.
Zo controleer je het in een minuut
- Open het bestand in een gewone teksteditor, niet in Excel. Zie je aan het begin iets als
staan, dan is de BOM aanwezig en wordt hij door je editor als tekens getoond. Zie je niets, dan opent je editor hem goed. - Kijk naar één regel met een bedrag: puntkomma's tussen de velden, een komma in het bedrag, geen punt.
- Zoek op een naam met een accent of trema en kijk of die klopt.
- Importeer één regel in een testomgeving voordat je er tweeduizend in gooit.
Veelgemaakte fouten
Een komma als scheidingsteken. De naam CSV zegt comma, de Nederlandse praktijk zegt puntkomma.
Een punt in bedragen laten staan. Die wordt als duizendtalscheiding gelezen en je bedrag klopt niet meer.
De BOM vergeten. Alles lijkt goed tot er een trema of een accent in een naam staat.
Alle velden tussen aanhalingstekens zetten. Niet fout, wel onnodig, en sommige importers lezen een getal tussen aanhalingstekens als tekst.
Tekst uit een leveranciersbestand onbewerkt wegschrijven. Een omschrijving die met een streepje of een isgelijkteken begint, is in Excel een formule.
Dezelfde export voor twee pakketten gebruiken. De verschillen zitten in de tekenset en de BOM, en die zie je niet.
Wat een koppeling op Exact Online kan doen, staat op Exact Online koppelen. Wat we verder over die API leerden, staat in wat de documentatie niet zegt.