Onze site is nu voor de vierde keer in twee dagen gehackt. Zoek uit hoe
hij binnenkomt, niet alleen wat hij achterlaat.
Een WordPress-site werd opgeschoond. Twee keer door de malwarescanner op de server, daarna een keer met de hand, en op één dag nog twee keer. Elke keer was de aanvaller binnen uren terug. Vierde inbraak in achtenveertig uur.
Dat patroon is zelf de aanwijzing. Een aanvaller die na een volledige opschoning terugkomt, heeft geen nieuw lek nodig. Hij heeft iets achtergelaten dat de opschoning niet raakt. En de opschoning ging over bestanden.
De oorzaak stond in de database: een trigger op de reactietabel.
Wat een trigger is, en waarom dit zo gemeen is
Een trigger is een stukje logica in de database zelf dat automatisch afgaat bij een wijziging in een tabel. Bij elke nieuwe regel, bijvoorbeeld. WordPress gebruikt geen triggers. Alles wat je er vindt, is er door iemand anders neergezet.
Deze trigger hing aan de tabel met reacties. Zodra er een reactie of trackback binnenkwam met een bepaalde zin erin, maakte de trigger een beheerdersaccount aan. Met een vast wachtwoord dat de aanvaller al kende.
Daar zit de ellende in. De aanvaller heeft geen bestand nodig, geen plugin, geen toegang tot de server. Hij hoeft alleen een reactie achter te laten op een openbare site. Dat is een gewoon bezoek, zonder inlog, zonder iets dat op een aanval lijkt.
In de logboeken was het verloop te volgen. Een trackback vanaf het ene adres. Veertien seconden later een inlog als de nieuwe beheerder, vanaf een heel ander adres. Daarna, binnen een paar minuten: alle pagina's en berichten naar de prullenbak, een bestandsbeheer-plugin erin, het thema en de plugins weg, de hele uploadmap weg, een verse kern plus een thema met kwaadaardige code in het functiebestand. De scanner maakte dat bestand leeg, en toen gaf de site een foutmelding in plaats van een pagina.
Hoe je het vindt
Eén commando per database. Vraag de triggers op. Staat er iets, dan is dat verdacht, want er horen er geen te zijn.
Kijk in dezelfde ronde ook naar geplande gebeurtenissen in de database en naar opgeslagen procedures. Hetzelfde idee, andere plek. Deze controle hoort bij elke hack-opschoning, en bij ons staat hij er inmiddels standaard in. Welke stappen daar verder in zitten, staat in wat de hack-controle nakijkt.
Er is ook een signatuur aan de account zelf. De beheerder die zo'n trigger maakt, heeft vaak geen e-mailadres en een registratiedatum van jaren terug. Dat laatste is bedoeld om in een lijst met gebruikers niet op te vallen, want wie zoekt, kijkt naar de nieuwste accounts. Een beheerder zonder e-mailadres is altijd de moeite van een vraag waard.
Een valkuil bij het uitzoeken: twee tijdzones
Bij het naast elkaar leggen van reactiedatums en bestandstijden zaten we eerst twee uur mis.
WordPress bewaart de datum van een reactie in UTC. De tijden van bestanden op de server staan in de lokale tijd. Je ziet dan een reactie op een bepaald tijdstip en een golf van bestandswijzigingen twee uur later, en je concludeert dat het twee gebeurtenissen zijn. Het is er één.
Reken alles om naar dezelfde tijdzone voordat je een tijdlijn maakt. Anders zoek je naar een tweede inbraak die er niet is, of mis je het verband dat er wel is.
Terugzetten zonder de trigger mee te nemen
Voor het herstel was er een gelukkige omstandigheid: er stond een back-up die de eigenaar zelf had gemaakt, zeven minuten na de opschoning en vóór de vernieling. Daar stond nog een werkende site in.
Maar in die databasedump stond de trigger ook. Logisch, hij was al weken oud. Een dump terugzetten en daarna pas gaan zoeken, betekent dat je de backdoor opnieuw installeert en dat de volgende reactie weer een beheerder oplevert.
Het verwijderen van de trigger hoort dus in het herstelscript, direct na het importeren, in dezelfde stap. Niet als nazorg. In diezelfde dump zaten ook spamberichten, spamreacties en een stukje PHP dat via een plugin voor codefragmenten werd uitgevoerd. Dat ging in dezelfde ronde mee.
Spam zit niet alleen in losse berichten
Toen de site weer stond en op het oog klopte, bleek de startpagina zelf nog vervuild. In de inhoud van die pagina stonden verborgen links, met opmaak die ze buiten het beeld duwt, plus een hele sectie met gokteksten. Geen apart bericht, geen plugin: het stond in de inhoud van een legitieme pagina, en het stond ook al in de back-up.
Daar leerden we een stap van die er nu altijd bij hoort: na het terugzetten van een database de uitgeleverde HTML van de belangrijkste pagina's doorzoeken op spamwoorden. Niet de database, de echte pagina zoals een bezoeker hem krijgt. Dan vind je ook wat in de inhoud van een gewone pagina is geschoven.
Dichtzetten wat de aanval gebruikte
Opschonen alleen is geen oplossing als de ingang open blijft. Wat er bij deze site bij hoorde:
Reacties en pings uit. De trigger werkte op nieuwe reacties en trackbacks. Zolang een site die niet nodig heeft, zet je ze dicht.
Trackbacks en de XML-RPC-ingang weigeren. Dat was de weg naar binnen, en een site die geen externe clients gebruikt, mist er niets aan.
Alle sessies en applicatiewachtwoorden ongeldig maken. Een gestolen sessie overleeft een wachtwoordwijziging.
Het beheerderswachtwoord onbruikbaar maken en de eigenaar het zelf laten instellen. Zo hoeft er geen wachtwoord door een mailbox of een chat.
De gebruikte adressen blokkeren. Dat stopt niemand voorgoed, maar het haalt de lopende aanval van de site.
Veelgemaakte fouten
Alleen bestanden opschonen. Een backdoor kan in de database staan. Vraag de triggers, de geplande gebeurtenissen en de procedures per database op.
Vertrouwen op een scanner als eindoordeel. Een scanner kijkt naar bestanden. Hij heeft deze trigger niet gezien en zou hem ook niet zien.
Een dump terugzetten en daarna gaan zoeken. Verwijder de trigger in dezelfde stap als het importeren, anders zet je de backdoor terug.
Tijden uit de database en van bestanden door elkaar gebruiken. Reken naar één tijdzone om, anders bouw je een verkeerde tijdlijn.
Spam alleen in berichten zoeken. Doorzoek de uitgeleverde pagina's, want verborgen links zitten vaak in de inhoud van een echte pagina. Hoe spam na een opschoning blijft staan, lees je in spam blijft staan na het opschonen.
Wil je dit soort controles niet zelf doen, dan kijken wij mee op je hosting. Zie webhosting en Invoker Assistant.