blog·4 min lezen

Wat je kassajournaal weet dat je boekhouding niet ziet

Omzet per omzetgroep, betalingen per methode en btw per tarief met grootboekrekening, per dag en per vestiging. Wat er in het financieel journaal van een kassa zit, en wat je daarmee kunt bouwen.

Onze boekhouder krijgt elke week een exportje van de kassa. Kan de kassa
niet zelf vertellen wat er per dag omging, en waar dat heen moet?

In veel horeca- en winkelzaken reist de omzet in een weekexport naar de boekhouding. Een bestand, een mens, en een paar dagen vertraging. De kassa zelf weet veel meer dan wat er in dat bestand staat, en hij weet het per dag.

Wij lezen het financieel journaal van een kassa uit op onze eigen testkassa, een ontwikkelaarsaccount met demogegevens. Dus: dit werkt bewezen, maar het draait nog niet bij een klant. We beschrijven hier wat eruit komt en wat je ermee zou kunnen bouwen, en we zijn duidelijk over welke daarvan alleen een mogelijkheid is. Voor de klanten waar we al wel aan de boekhoudkant werken geldt: de klant blijft anoniem en er staan hier geen bedragen, prijzen of marges.

Wat er in het journaal staat

De opvraag van het financieel journaal geeft per dag en per vestiging drie dingen tegelijk:

Omzet per omzetgroep. Niet per artikel, maar per groep zoals de zaak die zelf heeft ingericht. Bij een slijterij bijvoorbeeld wijn, bier, gedistilleerd en overig. Dat is precies het detailniveau dat je in de boekhouding wilt zien: vier of vijf regels, niet duizend.

Betalingen per methode, met grootboekrekening. Contant, pin, cadeaupas, per methode een bedrag en de rekening waar het heen hoort.

Btw per tarief, met grootboekrekening. Per tarief de grondslag en het bedrag, en de rekening.

Dat laatste maakt het verschil tussen "een exportje" en een boeking. Er zit geen vertaalslag meer tussen. Je weet niet alleen het bedrag, je weet waar het staat.

Belangrijke valkuil: of die grootboekrekeningen gevuld zijn, hangt van de inrichting van de kassa af. Op onze testkassa hebben de betaalmethodes en de btw-tarieven wel een rekening en de omzetgroepen niet. Het eerste wat je bij een nieuwe zaak nakijkt, is dus niet of de koppeling werkt, maar of iemand de omzetgroepen ooit aan een rekening heeft gehangen.

Wat er nog meer is

Naast het journaal zijn er een paar opvragen die over hetzelfde gaan, met een ander detailniveau:

  • Per periode, per omzetgroep. Een financieel journaal over een reeks dagen in plaats van één dag.
  • Omzet per omzetgroep, per uur. Je geeft een datum mee en vraagt om de verdeling over de dag.
  • Omzet per artikel. Voor wie wil weten wat er precies verkocht is.
  • Bonnen per boekingsdatum. Per bon de btw per tarief en de betaalwijzen. Nuttig als je iets wilt naslaan dat in de dagtotalen niet te zien is.
  • De kastellingen. Wat er geteld is, los van wat er volgens de kassa in zou moeten zitten.

Twee dingen om op te letten bij dit soort kassa-API's, en we zijn er bij het bouwen beide tegenaan gelopen. Prijzen komen in centen, dus als geheel getal. En aantallen hebben een eigen veld dat zegt hoeveel decimalen er bij horen. Reken je dat niet om, dan is je omzet honderd keer te hoog en je voorraad er net naast. Verder werkt deze API met markeringen per soort gegevens, zodat je bij een volgende aanroep alleen ophaalt wat sinds de vorige keer veranderd is.

Wat je ermee zou kunnen bouwen

Hier gaan we van wat we hebben gemeten naar wat mogelijk is. Niets hiervan draait nu bij een klant, en dat willen we eerlijk gezegd houden tot we het echt gebouwd hebben.

Het kasboek voorvullen. De omzet per groep, de betalingen per methode en de btw per tarief zijn precies de regels die iemand nu met de hand in een kasboek of een boekhoudpakket typt. Een koppeling die die regels per week klaarzet, scheelt het overtypen, en daarmee de tikfouten.

Kasverschillen zien op de dag zelf. Wat de kassa denkt dat er in de lade zit, naast wat er geteld is. Dat is nu vaak een gesprek achteraf.

Pin naast de bank. De kassa weet wat er is gepind. De bank weet wat er is bijgeschreven, meestal een dag later en met de kosten eraf. Die twee tegen elkaar leggen vindt verschillen die anders in een maandtotaal verdwijnen.

Omzet per uur. Niet voor de boekhouding, maar voor de bezetting. Een week per uur uitgesplitst is een ander gesprek over diensten dan een weekomzet.

Tapverlies en marge per product. Wat er is verkocht tegenover wat er is ingekocht, per artikel. Dit is de zwaarste van de vijf, want het valt of staat bij een voorraadadministratie die klopt.

Veelgemaakte fouten

Denken dat de weekexport hetzelfde is als het journaal. De export is een samenvatting die iemand heeft gekozen. Het journaal is de bron, per dag, met de rekeningen erbij.

Bedragen als euro's lezen. Centen als geheel getal, en aantallen met een eigen aantal decimalen. Controleer dat op één dag die je met de hand kunt natellen.

Aannemen dat de grootboekrekeningen gevuld zijn. Kijk eerst in de inrichting van de kassa, voordat je een boeking bouwt die op lege rekeningen uitkomt.

Elke keer alles ophalen. Gebruik de markeringen en haal alleen op wat veranderd is. Je kassa staat in een zaak en moet daar afrekenen, niet jouw rapport vullen.

Een koppeling bouwen voordat de dagtotalen kloppen. Leg eerst één dag naast de kassabon van die dag, tot op de cent. Lukt dat niet, dan heb je geen koppelprobleem maar een inrichtingsprobleem.

Wat een gekoppelde kassa kan, staat op MplusKASSA koppelen. Hoe we met de API zelf omgaan, staat in wat we leerden van de MplusKASSA-API. Wil je zoiets voor je eigen zaak, kijk dan op maatwerk.

MK
Maarten Keizer

Oprichter van Invoker. Ruim twintig jaar hosting, systeembeheer en webdevelopment; bouwt de Claude-hosting zelf en test alles eerst op de eigen servers.

over maarten